Zorunluluk (ıstırar,çaresizlik,zaruriyet) hali nedir,koşulları nelerdir?

Zorunluluk halinden Türk ceza kanununun 1.kitap,2.kısmında,”Ceza Sorumluluğunu Kaldıran veya Azaltan Nedenler” başlıklı 2.bölümünde 25/2.maddesinde bahsedilmektedir.Buna göre;”Gerek kendisine gerek başkasına ait bir hakka yönelik olup, bilerek neden olmadığı ve başka suretle korunmak olanağı bulunmayan ağır ve muhakkak bir tehlikeden kurtulmak veya başkasını kurtarmak zorunluluğu ile ve tehlikenin ağırlığı ile konu ve kullanılan vasıta arasında orantı bulunmak koşulu ile işlenen fiillerden dolayı faile ceza verilmez.” Hükmü yer almaktadır.

Hukuk düzeni tarafından uygun görülmeyen fiil veya eylemlerin işlenmesi halinde,bu eylemler suç sayılarak cezalandırılma yoluna gidilmektedir.Ancak bazı koşulların oluşması halinde hukuk düzeni suç sayılan bu tür eylemleri hukuka uygun kabul ederek ya hiç cezalandırmama yada çok az ceza ile cezalandırma yolunu tercih etmektedir.İşte hukuka uygun olduğu kabul  edilen bu eylemlerden bir tanesi de zorunluluk(zaruriyet) halidir.Yukarıda kanun maddesinde de izah edildiği gibi zorunluluk halinden bahsedebilmek için Tehlikeye ilişkin 4,savunmaya ilişkin 3 koşul olmak üzere toplam 7  koşulun birlikte gerçekleşmesi gerekmektedir.Bunlar;

Tehlikeye ilişkin koşullar;

1-Ağır ve muhakkak bir tehlikenin bulunması gerekir,

2-Tehlikenin bir hakka yönelik olması gerekir,

3-Tehlikeye bilerek sebebiyet verilmemesi gerekir,

4-Tehlikeye karşı koymak yükümlüğünün bulunmaması gerekir,

Savunmaya ilişkin koşullar;

1-Başka türlü korunma olanağının bulunmaması gerekir,

2-Tehlike ile savunma arasında orantı bulunması gerekir,

3-Korunma iradesinin bulunması gerekir,

Kanun anılan şartların gerçekleşmesi halinde suç işleyen faile ceza verilmeyeceğini öngörmektedir.

Ceza yargılamasına ilişkin tüm konularda bir avukat yardımından yararlanılmasının hak kayıplarına uğramamak açısından önemli olduğu düşünülmektedir.



Şimdi Ara